Het verhaal van: Johan

Met een beperking op reis langs 28 Europese lidstaten

WenenJohan Peters werkt tijdelijk als communicatiemedewerker bij MEE. Daarnaast is hij actief als freelance journalist. In dat kader is hij sinds 2013 bezig met een groots project. Johan reist alle 28 lidstaten van de EU langs om in elk land mensen met een beperking te interviewen over hun leven aldaar.

‘Ik heb zelf een lichamelijke beperking door een val op mijn achterhoofd toen ik acht jaar oud was. Door die val raakte ik bewusteloos. Een week later kwam ik weer bij en vertelde men mij dat ik een hersenbloeding had gehad waaraan ik was geopereerd. Vanaf dat moment moest ik leven met een lichaam dat aan de rechterzijde niet meer normaal functioneert. Ik heb er geen controle meer over. Ik kan mijn rechterhand niet gebruiken en met mijn rechterbeen loop ik ‘apart’.

‘Ik heb zelf mijn handicap vrij snel geaccepteerd, maar merkte dat anderen er meer moeite mee hadden. Privé en in de maatschappij. Dat is niet altijd een leuke ervaring. Je moet ermee leren omgaan. In 2012 kwam bij mij de vraag op hoe mensen met een beperking in andere Europese landen hun leven met een beperking praktisch ervaren en hoe zij daarmee omgaan. De uitwerking van het antwoord resulteerde in het voornemen een reis te maken langs alle (nu 28) lidstaten van de EU.

‘Aanvankelijk was ik van plan die reis in één keer af te leggen, maar dat bleek financieel en praktisch te hoog gegrepen. Doordat ik alleen mijn linkerhand kan gebruiken en je er niet vanuit moet gaan dat transportmiddelen, stations of hotels per definitie toegankelijk zijn, moet ik niet met twee zware koffers op stap gaan. Om maar iets te noemen.

‘Sinds 2013 heb ik 16 landen bezocht. Op de site www.mensenmeteenbeperkingaanhetwoord.be (ja, ik ben avontuurlijk aangelegd. Sinds 2006 woon ik in Antwerpen) vind je allereerst alle interviews die ik op mijn reizen heb afgenomen. Met jongere en oudere mensen. Mensen met een fysieke, visuele of auditieve beperking of bijvoorbeeld het Asperger Syndroom. Daarnaast heb ik mijn persoonlijke reisindrukken erop verwerkt.

‘Het doel dat ik met de site voor ogen heb, is validen te laten ervaren hoe het is om als persoon met een beperking deel te nemen aan de maatschappij. Onderwerpen als toegankelijkheid, wonen, werken en inclusie keren steevast in mijn interviews terug. Ik denk dat ik aardig in die opzet slaag. De site trekt gemiddeld 3.000 bezoekers per maand.

‘De algemene tendens in de interviews is dat er in heel Europa wel initiatieven zijn om mensen met een beperking in de maatschappij te laten integreren. Het tempo verschilt echter aanzienlijk per land. Wat uiteraard ook een financieel verhaal is. In Roemenië bijvoorbeeld moet iedereen het met een naar onze maatstaven laag maandelijks inkomen per maand doen, gehandicapt of niet. Je zou verwachten dat het in de Scandinavische landen juist fantastisch is geregeld voor mensen met een beperking. Afgaande op de verhalen die je uit die landen hoort. Mijn bezoek aan Scandinavië leerde mij echter dat ook daar praktisch gezien nog genoeg te verbeteren valt en dat als gevolg van de economische crisis financiële zekerheden zijn aangetast.

‘We zijn er nog lang niet in Europa wat het inclusieverhaal betreft. Die conclusie kan ik nu al trekken, ook al moet ik nog langs 12 landen reizen. Ik hoop uiterlijk in 2018 mijn reis te kunnen afronden. Ik maak de reizen uitsluitend dankzij sponsorgeld en mijn beschikbare spaargeld.

‘Een ander interessant project om de stem van mensen met een beperking te laten horen, is ten slotte het project van de universiteiten van Antwerpen en Gent, ‘Zonder grenzen’ geheten. Op http://sgkb.zondergrenzen.be/ vind je meer dan 20 video-interviews met Vlamingen met een beperking over participatie en inclusie. Een soort Mensen met een beperking aan het woord, maar dan lokaal.’

Johan Peters

Lees meer...
Het verhaal van: Daan

Zelf op weg met MEE op Weg

MEE op weg

Al enige tijd ben ik verbonden als trainer aan MEE op Weg. Hier worden kinderen en jongeren getraind in het zelfstandig gebruik maken van het openbaar vervoer. Elke training is anders. Elke jongere vraagt andere ondersteuning, maar elke keer is het weer een ontzettend leuk en spannend avontuur.

Bijvoorbeeld de training van Daan. Daan is een jongen van 13 jaar. Hij heeft autisme, faalangst en ADHD. Daan moest van zijn woonplaats leren reizen naar zijn nieuwe school in een andere plaats. Dubbel spannend dus!

Tijdens de kennismaking bleek dat vooral de ouders van Daan best wat beren op de weg zagen. Daan is snel afgeleid door dingen die er om hem heen gebeuren. Is hij dan in staat om op te letten waar hij uit moet stappen?  En welke bus hij daarna moet nemen? Nou, het openbaar vervoer biedt zeker in de spits genoeg prikkels! Verder slaat Daan dicht als hij de situatie niet meer overziet. Hij moet handreikingen krijgen om in zo’n situatie toch een oplossing te zoeken door bijvoorbeeld om hulp te vragen aan de buschauffeur of naar zijn ouders te bellen.

Daan zelf had heel veel zin in de training. Maar we kwamen er tijdens het gesprek al snel achter dat alles nieuw voor hem is. Verder dan het feit dat je een OV-chipkaart nodig hebt reikte zijn kennis niet. In het kennismakingsgesprek bespreken we altijd hoe we het beste kunnen reizen. Bij Daan kwamen we er op uit dat hij met de fiets naar de bushalte gaat en dan verder met de bus naar school. Om ons in de trainingen te kunnen focussen op het OV zouden de ouders het fietsen van en naar de bushalte met hem oefenen. Ook zou Daan samen met zijn ouders een schema maken van de reis. Zo heeft hij iets om op terug te vallen als hij onzeker wordt. Dit schema liet hij me bij de eerste training vol trots zien.

Tijdens de eerste training bleek dat het oefenen van het fietsen goed was gelukt. Daan fietste moeiteloos naar de bushalte. Daan blijkt een gezellige prater (oeps leidt dat hem niet teveel af? Schiet er door mijn hoofd). Ook bemoeit hij zich graag met alles wat er om hem heen gebeurd.

We beginnen stap voor stap. Hoe werkt dat bij een bushalte? Hoe lees je de borden? Hoe zorg je dat de bus voor je stopt? Hoe check je in en uit met je OV-chipkaart? Door steeds in kleine stapjes te werken kreeg Daan veel succeservaringen. Hij groeide en kreeg zelfvertrouwen voor de volgende stappen. Steeds herhaalden we de bereikte stappen om te controleren of hij ze daadwerkelijk beheerst en om ze beter in te laten slijten.

Daan herhaalde alles vol vuur. Zo enthousiast dat ik bang was dat hij helemaal niets mee kreeg van de reis op dat moment. Maar daarin onderschatte ik Daan! Toen we bij het overstappunt kwamen had hij de volgende bus die verdekt achter een andere stond opgesteld al in de gaten voor ik hem zelf had gezien. Ook mijn vertrouwen groeide! Na de eerste training had Daan al een aardig zicht op de route en het overstappen.

Dan gaan we door naar het volgende. Wat doe je als er onderweg iets gebeurd dat je niet prettig vindt? Wat doe je als je de bus mist? Daan voelde zich bijvoorbeeld erg bekeken tijdens het reizen. Hier werd hij onzeker van. Zijn oplossing; uit het raam kijken en niet op de medereizigers letten.

Als trainer neem je letterlijk steeds meer afstand. Zo gebeurde het een keer dat Daan naast een man zat die hem een aai over zijn hoofd gaf. Daan stond op en ging op een andere plaats zitten. Later vertelde hij dat hij dit bewust als oplossing had bedacht omdat hij het een onprettige situatie vond en zich ongemakkelijk voelde als hij daar bleef zitten. Bravo Daan, prima oplossing! Op de terugweg wilde Daan in de bus nog wel eens in slaap vallen. Toen ik aangaf dat ik hem niet meer wakker ging maken omdat hij nu zelfstandig moest gaan reizen bleef hij wakker om zijn halte niet te missen.

Tijdens de laatste training heeft hij alles zelf gedaan en was ik puur op de achtergrond aanwezig ter controle. Daan heeft zelfvertrouwen gekregen. Hij durft en kan het zelfstandig reizen aan. Ik heb er vertrouwen in dat het hem gaat lukken ook als het een keertje anders loopt. En gelukkig, hebben ook zijn ouders er een goed gevoel bij.

Daan reist nu zelfstandig van en naar school. Maar dat is niet het enige dat hij hiermee heeft bereikt. Als hij nu met iemand af wil spreken na school kan dat en neemt hij de bus een uur later. Het geeft hem een extra stuk vrijheid. En wat ook belangrijk is, Daan heeft tijdens de trainingen ook andere hobbels overwonnen en ook dit kan hem helpen op andere momenten.

Daan succes! Het was gezellig om samen met jou dit avontuur aan te gaan.

 

Diverse MEE organisaties bieden de training MEE op weg aan. Neem voor meer informatie contact op met een MEE bij u in de buurt.

Lees meer...